سگها نیز مثل ما سرشار از احساسات هستند و نباید فراموش کنیم که با وجود سرسختیِ ظاهری، آنها هم گاهی دچار استرس می‌شوند. اغلب سرپرستان حیوانات خانگی با این موضوع آشنا هستند و همین باعث شده است تا به دنبال راهکارهایی برای کاهش استرس سگ و گربه های خود باشند؛ به همین دلیل، در این مقاله از «نشاط وت» قصد داریم به بررسی علت استرس در سگ ها و عوامل ایجاد استرس در این دوستان وفادار خود بپردازیم؛ سپس راهکارهایی برای کم کردن اضطراب در سگ ها با شما در میان خواهیم گذاشت و به معرفی انواع داروی ضد استرس برای این گروه از حیوانات خانگی خواهیم پرداخت. در انتها نیز 9 نژاد سگ را که بیشتر مستعد استرس گرفتن هستند به شما معرفی خواهیم کرد. اگر سگ شما نیز گاهی اوقات دچار استرس و اضطراب می‌شود یا از رفتن به دامپزشکی می‌ترسد و به دنبال راهکارهایی برای برطرف کردن این مشکلات هستید، توصیه می‌کنیم تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
اهمیت توجه به استرس و اضطراب در سگ ها
سگها مدت‌هاست که به‌عنوان یار و همدمی مهربان در کنار ما حضور دارند و کم‌کم به عضو کوچکی از اعضای خانواده‌ی ما تبدیل شده‌اند. بعضی از افرادی که کمتر با این حیوانات دوست‌داشتنی ارتباط داشته‌اند تصور می‌کنند استرس در سگ ها امر متداولی نیست؛ اما واقعیت این است که اغلب آنها این احساس را تجربه می‌کنند. مهمترین مسئله در مورد اضطراب در سگ ها این است که گاهی احتمال دارد این حالت به چشم شما نیاید؛ بااین‌حال، به‌عنوان سرپرست این حیوانات خانگی مهم است که بتوانید علت استرس گرفتن سگ خود را تشخیص بدهید و قبل از اینکه موضوع به یک مسئله بحرانی در سلامت همدم عزیز شما تبدیل بشود، برای رفع آن اقدام کنید. شاید برایتان جالب باشد بدانید که اهمیت این موضوع تا حدی است که در مجامع بین‌المللی یک هفته در سال را به‌عنوان هفته‌ی «استرس در سگ ها» نام‌گذاری کرده‌اند؛ این کار به این منظور انجام شده است که آگاهیرسانی در مورد این موضوع افزایش پیدا کند و سرپرستان حیوانات خانگی بیشتر با راهکارهای کاهش استرس سگ آشنا شوند.
دلایل و علت استرس سگ
به‌طورکلی، عوامل ایجاد استرس در سگ ها به سه دسته‌ی عوامل محیطی، عوامل فیزیکی و عوامل اجتماعی تقسیم می‌شوند که در ادامه هر یک را بررسی خواهیم کرد:
الف. عوامل محیطی ایجاد استرس در سگ
مهمترین عوامل محیطی که باعث ایجاد و افزایش استرس یا اضطراب در سگها می‌شوند عبارت‌اند از:
-
سروصدای بلند:
صدای بلند از رایج‌ترین دلایل استرس سگها محسوب می‌شود؛ زیرا این موجوداتِ حساس شنوایی بسیار قدرتمندی دارند و صداهای بلند و ناگهانی می‌تواند آنها را مضطرب کند. به‌عنوان‌مثال، سروصدای محیط‌های شلوغ، رعدوبرق، آتش‌بازی، موسیقی بلند، بوق ماشین و صدای جاروبرقی یا سشوار از مواردی هستند که ممکن است سگ شما را بترسانند. به همین خاطر توصیه می‌کنیم تا جای ممکن از قرار دادن این دوست‌داشتنی‌های حساس در معرض این‌گونه سروصداها خودداری کنید. -
بوی جدید:
سگها علاوه بر شنوایی، بویایی بسیار قدرتمندی هم دارند و ازآنجاکه حیواناتی قلمرو طلب هستند در مقابل هر بوی ناآشنایی احساس خطر می‌کنند و گارد می‌گیرند. علت استرس سگ در دامپزشکی نیز معمولاً همین موضوع است؛ چرا که محیط دامپزشکی و مراکز درمانی معمولاً پر از بوهای گوناگون متعلق به حیوانات مختلف و همچنین داروها و مواد بهداشتی است که همگی برای سگ ناآشنا هستند. -
تغییر محل زندگی:
تغییر یکباره‌ی محیط زندگی می‌تواند باعث ایجاد استرس در سگ ها بشود؛ به‌خصوص اگر که دوست وفادار ما مجبور باشد ساعات زیادی در این مکان جدید تنها بماند. برای کاهش استرس سگ خود در این مواقع سعی کنید بعد از اسباب‌کشی او را زیاد در خانه‌ی جدید تنها نگذارید. -
مسافرت
: بیشتر سگها دلشان می‌خواهد برنامه و روتین ثابتی داشته باشند؛ به همین دلیل تغییرات ناگهانی در برنامه‌ی زندگی مانند سفر که آنها را در برابر تجربه‌های ناآشنا از جمله بوها و صداهای جدید قرار می‌دهد ممکن است موجب اضطراب آنها بشود. -
ترس سگ از گربه:
حرکات فرز و سریع گربه واکنشی غریزی در سگها به وجود می‌آورد؛ اغلب آنها در این مواقع محتاط‌تر می‌شوند و حس می‌کنند باید از خودشان، قلمروشان و سرپرستشان مواظبت کنند. ترس سگ از گربه در بسیاری از موارد به تجربه‌های ناخوشایند قبلی برمی‌گردد. اگر سگ شما حتی یک‌بار توسط گربه خشمگینی چنگ زده شده یا گاز گرفته شده باشد تا مدت‌ها از این حیوان خواهد ترسید؛ بااین‌حال، شما با صبوری و برخورد درست می‌توانید اعتمادبه‌نفس او را در مقابل گربه‌ها تقویت کنید. -
ترس سگ از باد
: علائم ترس از باد تا حد زیادی به علائم ترس سگ از رعدوبرق و سایر تغییرات آب‌وهوایی شباهت دارد؛ از جمله له‌له‌زدن، بی‌قراری بیش از حد، آبریزش دهان، نفس‌نفس‌زدن و ناتوانی در خوابیدن حتی در شب. متأسفانه در اغلب مواقع وزش باد به‌صورت ناگهانی و غیرمنتظره صورت می‌گیرد و همین باعث می شود که نتوانید از قبل سگ خود را برای مواجهه با این عامل استرس‌زا آماده کنید. گاهی اوقات که میزان ترس سگ از باد زیاد باشد ممکن است دامپزشک استفاده از روغن اسطوخودوس و ترکیبات فرومونی را تجویز کند که در اشکال مختلف مثل کلاه، یقه، اسپری و پخش‌کننده در هوا در دسترس قرار دارند. ملاتونین نیز یکی دیگر از انواع داروی ضد استرس برای سگ است که معمولاً هنگام طوفان تجویز می‌شود و در مواجهه با باد هم می‌تواند تأثیرگذار باشد. مهمترین موضوع درباره‌ی درمان‌های دارویی استرس و اضطراب در حیوانات این است که به‌هیچ‌وجه سرخود و بدون تجویز پزشک هیچ‌گونه دارویی به آنها ندهید؛ چرا که ممکن است با این کار سلامتی یا حتی جان حیوان خانگی خود را به خطر بیندازید.
ب. عوامل فیزیکی ایجاد استرس در سگ
در کنار عوامل محیطی بعضی از عوامل فیزیکی هم وجود دارند که توجه به آنها می‌تواند در کاهش استرس سگ ها مؤثر باشد:
- ابراز محبت غیراصولی: اغلب سگها علاقه‌ای به در آغوش گرفته شدن ندارند و این موضوع باعث تشویش خاطر آنها می‌شود. همچنین بغل کردن غیرمنتظره‌ی سگ‌های سن بالا که قدرت شنوایی و بینایی‌شان کمتر شده است، ممکن است باعث وحشت‌زدگی آنها بشود.
- سیگار کشیدن در مجاورت سگ: سگها بویایی فوق‌العاده‌ای دارند و رایحه‌ی تندی مثل بوی تنباکو ممکن است آنها را مضطرب کند. دود سیگار همچنین ممکن است باعث بروز عفونت چشمی، مشکلات تنفسی و آلرژی در سگها بشود.
- کشیدن قلاده‌ی سگ: سگ ذاتاً موجودات کنجکاوی است و موقع پیاده‌روی ممکن است گهگاهی توقف کند تا محیط اطرافش را بو بکشد و با فضا آشنا شود؛ اگر در این حالت دائم قلاده‌ی او را بکشید ممکن است او را به‌شدت مضطرب کنید.
- لباس پوشاندن به سگ: بعضی از لباس‌های فانتزی و قشنگ ممکن است برای سگ شما زیادی تنگ یا سنگین باشند و او را مضطرب کنند. همچنین در نظر بگیرید که این لباس برای سگ شما یک شیء ناشناخته است و زمان لازم دارد تا با آن خو بگیرد؛ پس در دفعات اول مدت کوتاهی لباس را به او بپوشانید و بعد از تنش دربیاورید تا کم‌کم به وجود آن و حس پوشش روی پوست و پشم خود عادت کند.
ج. عوامل اجتماعی ایجاد استرس در سگ
علت اضطراب سگها تنها به عوامل محیطی و فیزیکی محدود نمی‌شود؛ بنابراین اگر به دنبال کاهش استرس در سگ خود هستید به این عوامل اجتماعی هم توجه داشته باشید:
- جدایی و دوری از سرپرست: دوری طولانی‌مدت سگ از سرپرست خود که به آن اضطراب جدایی هم می‌گویند یکی از مهمترین دلایل اضطراب در سگ ها محسوب می‌شود؛ اگر به حفظ سلامت جسم و روان این رفیق باوفای خود علاقه‌مند هستید او را زیاد از خود دور نگه ندارید.
- تنها گذاشتن سگ در خانه: برای هر فردی ممکن است پیش بیاید که مجبور شود حیوان دلبند خود را مدتی در خانه تنها بگذارد؛ بااین‌حال، تلاش کنید سگ خود را بیشتر از 6 تا 8 ساعت تنها نگذارید و قبل از ترک خانه ظرف آب او را پر کنید. همچنین توصیه می‌کنیم در چنین مواقعی اسباب بازی‌ای برای سرگرمی و رفع استرس در اختیار او قرار دهید.
- ملاقات با افراد و حیوانات غریبه: سگ شما ممکن است مقداری زمان لازم داشته باشد تا با افراد و حیوانات جدید خو بگیرد؛ به‌خصوص که اگر در دوران بچگی‌اش زیاد با غریبه‌ها معاشرت نکرده باشد. بسیاری اوقات سگها احساس می‌کنند باید از قلمرو و سرپرست خود محافظت کنند؛ پس هنگام برخورد با افراد و حیوانات ناآشنا صبور باشید و به سگتان فرصت بدهید با آنها آشنا شود و احساس امنیت کند.
- تغییر ناگهانی در برنامه‌ها: زیاد شدن ساعات کاری شما و تنها ماندن حیوان در خانه، تغییر ساعت غذا و گردش روزانه نیز ممکن است استرس در سگ را تشدید کند.
- قوانین متغیر: سگ شما علاقه‌مند است که روتین مشخصی داشته باشد و از قوانین مشخصی پیروی کند؛ به همین دلیل، یکی از بهترین راهکارها برای کاهش استرس سگ ها این است که به قوانینی که از ابتدا برای آنها وضع کرده‌اید پایبند بمانید و آنها را یک‌مرتبه تغییر ندهید. به‌عنوان‌مثال، اگر برای چند شب متوالی اجازه داده‌اید سگتان پایین تخت شما بخوابد و ناگهان این کار را ممنوع کنید، واکنش غیرقابل‌پیش‌بینی شما باعث اضطراب او خواهد شد.
علاوه بر عواملی که در بالا به آنها اشاره کردیم بعضی مسائل و مشکلات دیگر مانند احساس گیر افتادن، احساس درد یا بیماری و همچنین بالا رفتن سن نیز ممکن است باعث تشدید استرس در سگ ها بشوند. سعی کنید با تشخیص به موقع علت استرس سگ خود نهایت سعی خود را برای برطرف کردن آن عامل به کار ببرید؛ البته در مواقعی نیز ممکن است به کمک متخصص نیاز داشته باشید.
علائم استرس سگ
اغلب سگها در طول عمر خود چند باری احساس استرس را تجربه می‌کنند؛ اما هر یک از آنها به روش متفاوتی با این احساس کنار می‌آیند. آشنایی با نشانه های اضطراب در سگ ها کمک می‌کند تا بتوانید این وضعیت را به‌درستی تشخیص دهید و برای کاهش استرس سگ خود تلاش کنید. برای تشخیص بهتر این احساس در سگ خود سعی کنید ابتدا حالات خلقی و حرکات بدن او را در وضعیت عادی به‌خوبی بشناسید و آنها را با موارد زیر مقایسه کنید:
- کاهش اشتها یا بی‌اشتهایی: احساس استرس ممکن است باعث شود سگ شما علاقه‌اش را به غذا از دست بدهد. اگر سگ شکموی شما به یکباره دچار کاهش اشتها بشود، حتماً باید به دنبال یافتن علت این موضوع باشید و در اسرع وقت به دامپزشک مراجعه کنید؛ درصورتی‌که سگ شما بیماری خاصی نداشته باشد احتمال دارد کاهش اشتها بر اثر استرس اتفاق افتاده باشد.
- جمع کردن یا به عقب کشیدن گوش‌ها: سگها به هنگام اضطراب ممکن است گوش‌های خود را به عقب بکشند یا به پشت سر بچسبانند؛ البته تشخیص این حالت در نژادهای پشمالوتر کمی مشکل است.
- لیس زدن بینی و دهان، خمیازه کشیدن، آبریزش دهان: این علائم از نامحسوس‌ترین نشانه‌های استرس در سگ هستند و تا حد بسیار زیادی به موقعیت بستگی دارند. اگر سگ شما در شرایط آرامی قرار دارد نگران نباشید؛ اما اگر این علائم به همراه تغییراتی در حالت بدن یا نفس‌نفس‌زدن باشد، بیان‌کننده‌ی وجود استرس است. مسائل پزشکی از جمله درد دندان یا بیماری‌هایی که به استفراغ منجر می‌شوند نیز ممکن است با لیسیدن و آبریزش دهان همراه باشند؛ پس در صورت مشاهده‌ی این علائم در سگ خود باید حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.
- تغییر حالت بدن: اگر سگ شما خمیده شده و دمش را جمع کرده احتمالاً چیزی باعث استرس او شده است. سگ‌های مضطرب همچنین ممکن است بدنشان را سفت و منقبض کنند، از آنچه باعث ایجاد حس خطر شده روی برگردانند یا چشمانشان را گشاد کنند.
- نفس‌نفس‌زدن: هیجان، گرمای هوا و همچنین خستگی بعد از ورزش باعث بالا رفتن سرعت نفس زدن سگ می‌شود. توجه داشته باشید که اگر این حالت ناشی از استرس باشد اغلب با علائم دیگری نیز همراه است؛ بااین‌حال، به این علامت هم توجه داشته باشید و در صورت بروز بی‌دلیل آن ببینید آیا سایر علائم استرس در سگ شما وجود دارد یا خیر. سپس در صورت نیاز با دامپزشک مشورت کنید و اقدامات لازم را برای کاهش استرس سگ خود انجام دهید.
- رعشه و لرزش: احساسات شدید مانند ترس و وحشت ممکن است باعث شود سگ شما دچار رعشه و لرزش شود. البته گاهی اوقات درد و بیماری هم علائم مشابهی دارد؛ بنابراین، اگر دیدید سگتان آرام و آسوده به نظر می‌رسد اما بدنش می‌لرزد حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.
- واق‌واق کردن بلند و مکرر: واق‌واق کردن در سگها امری عادی است؛ اما ناله، زوزه و واق‌واق بیش از حد معمول می‌تواند به علت مضطرب بودن آنها باشد. در این حالت باید اول سگ خود را به دامپزشکی ببرید تا موارد پزشکی بررسی شوند و پس از آن احتمال وجود استرس را در نظر بگیرید و برای رفع آن اقدام کنید.
- اسهال: موقعیت‌های استرس‌آور مانند اسباب‌کشی، جدا شدن از سرپرست و سپرده شدن به پانسیون می‌توانند سبب اسهال در سگ ها بشوند؛ البته اسهال ناشی از استرس موقتی است و مشکل سگ شما پس از گذشت چند روز با یک رژیم غذایی سبک حل می‌شود.
- ادرار در خانه: اگر سگ شما یاد گرفته باشد که در محیط خانه ادرار نکند اما یک‌مرتبه و بی‌مقدمه این کار را انجام بدهد ممکن است دچار استرس شده باشد؛ البته این موضوع ممکن است دلیل پزشکی هم داشته باشد و علت آن باید توسط دامپزشک بررسی و مشخص شود. دقت داشته باشید که سگها هیچ‌وقت از سر لجبازی چنین کاری نمی‌کنند و تنبیه آنها تنها مشکل را بدتر می‌کند.
- رفتار عجیب و بی‌اختیار: طولانی شدن استرس و اضطراب ممکن است به بروز رفتارهای عجیبی در سگها منجر شود، از جمله: چسبیدن به سرپرست خود یا سایر انسان‌ها، چرخش به دور خود، قدم زدن بیش از حد، پنهان شدن و بازی نکردن و افسردگی. البته بعضی از این علائم ممکن است به علت درد فیزیکی هم بروز کنند و باید توسط دامپزشک بررسی شوند.
- رفتار ناهنجار: انجام خرابکاری‌هایی مانند پاره کردن فرش، مبل و سایر اقلام مشابه نیز ممکن است به علت استرس سگ باشند، نه لجبازی یا تربیت نشدن سگ؛ بنابراین، هنگام مواجهه با چنین اتفاق‌هایی برخورد صحیح و مناسبی با سگ خود داشته باشید و ابتدا علت موضوع را پیدا کنید.
راهکارهای کاهش استرس سگ
تحقیقاتی که در آمریکا روی حدود چهارده هزار سگ انجام شد نشان داد که بیش از دو سوم این سگها با احساس استرس و اضطراب دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نکته‌ی قابل‌تأمل اینجاست که بسیاری از سرپرستان سگها در مورد استرس حیوان خانگی خود اقدامی نمی‌کنند؛ چرا که تصور می‌کنند آنها نمی‌توانند به رفع اضطراب سگ خود کمک کنند. بااین‌حال، بررسی‌های متخصصین نشان داده که اقدامات زیادی می‌توانند در کاهش اضطراب در سگ ها مؤثر واقع شوند.
همان‌طور که اشاره کردیم عوامل متعددی ممکن است باعث ایجاد استرس در حیوان خانگی محبوب شما بشوند که ازبین‌بردن یا برطرف کردن هر یک از آنها به راهکار خاص خودش نیاز دارد؛ بنابراین، در ادامه مهم‌ترینِ این راهکارها را با شما در میان می‌گذاریم:
یک. راهکارهای عمومی کاهش استرس در سگ
- داشتن برنامه و سبک زندگی سالم: سگها اگر بتوانند روز خود را تا حدی پیش‌بینی کنند و طبق برنامه‌ی مشخصی پیش بروند، کمتر دچار استرس و اضطراب می‌شوند. علاوه بر این، می‌توانید با ایجاد فضای مناسب برای انجام کارهای موردعلاقه‌شان مثل دویدن، بازی و چال کردن زمین به رفع اضطراب آنها کمک کنید.
- شناسایی و برطرف کردن عوامل استرس‌زا: مهمترین اقدامی که می‌توانید برای کاهش استرس سگ خود انجام بدهید این است که عواملی را که متوجه شده‌اید باعث استرس او می‌شوند تا جای ممکن از بین ببرید.
- ایجاد محیطی آرام و فضایی امن: سعی کنید محیط خانه را آرام نگه دارید و یک فضای امن مخصوص حیوان دلبند خود فراهم کنید تا هنگام استرس به آن پناه ببرد.
- تماس فیزیکی و ابراز محبت اصولی: نوازش و ابراز محبت صحیح در رفع اضطراب سگها بسیار مؤثر است؛ گاهی حتی می‌توانید سگ خود را به‌آرامی ماساژ دهید تا احساس استرس در او برطرف شود.
- امکان تحرک و تخلیه‌ی انرژی: برنامه‌ی روزانه‌ی سگ خود را به شکلی تنظیم کنید که به اندازه‌ی کافی تحرک داشته باشد و انرژی سرکوب شده‌ای در بدنش باقی نماند؛ یکی دیگر از فواید تحرک برای سگها این است که اندورفین آزاد شده موقع ورزش و بازی به طور مستقیم باعث کاهش استرس در آنها می‌شود.
دو. راهکارهای کاهش استرس سگ به هنگام ترک خانه
- پیش از بیرون رفتن از خانه حواس سگ خود را با اسباب‌بازی و سرگرمی پرت کنید؛ چرا که سگها بیشتر زمانی دچار استرس می‌شوند که متوجه شوند قرار است سرپرستشان از خانه خارج شود و آنها را مدتی تنها بگذارد.
- با بازی و ورزش انرژی سگ خود را تخلیه کنید تا کمتر مضطرب شود. سپس بین 15 تا 30 دقیقه قبل از ترک خانه سگ خود را به محیطی آرامش‌بخش ببرید، بگذارید در آنجا تنها بماند و اسباب‌بازی مورد علاقه‌اش را در اختیارش قرار دهید. روشن گذاشتن رادیو یا تلویزیون هم در کاهش حس تنهایی و اضطراب سگها تأثیرگذار است.
- سعی کنید کارهایی را که معمولاً نشانه این است که قصد دارید از خانه خارج شوید (مانند برداشتن کلید، پوشیدن کت و کارهای مشابه) دور از چشم رفیق همیشه دلتنگتان انجام دهید.
- در آخر، به‌هیچ‌وجه با او خداحافظی نکنید و به‌آرامی از خانه خارج شوید.
سه. راهکارهای کاهش استرس سگ در دامپزشکی
اغلب سرپرستان حیوانات خانگی شاهد استرس گرفتن این موجودات دوست‌داشتنی در کلینیک دامپزشکی بوده‌اند. ترس از ناشناخته بودن فضا و تجربیات بد قبلی در محیط‌های درمانی از عواملی هستند که در ترس سگ از دامپزشکی نقش دارند. بااین‌حال، شما به‌عنوان سرپرست و مونس این حیوانات می‌توانید با استفاده از راهکارهای زیر ترس او را از این محیط کاهش بدهید:
- کارهایی مثل تمیز کردن گوش، ناخن گرفتن، مسواک زدن و لمس نواحی نزدیک دم و شکم سگ خود را در خانه هم انجام دهید تا در دامپزشکی برایش زیاد غیرمنتظره نباشد.
- باکس حمل سگ را داخل خانه بگذارید تا سگتان با آن آشنا شود، در صورت تمایل داخل آن برود و طوری نباشد که تنها موقع مراجعه به دامپزشکی آن را ببیند.
- سعی کنید هنگام مراجعه به دامپزشکی به‌زور و با کشیدن قلاده سگ خود را از باکس بیرون نیاورید.
- با دامپزشک خود هماهنگ کنید تا گاهی اوقات با سگ خود به کلینیک سر بزنید؛ بهتر است در این مراجعه‌ها دامپزشک سگتان را نوازش کند و به او جایزه بدهد تا محیط کلینیک برای سگ تنها منشأ استرس نباشد.
- در ساعات شلوغی به دامپزشکی مراجعه نکنید و استرس حضور در اتاق انتظاری پر از سروصدا و حیوانات غریبه را به حداقل برسانید.
- اسباب‌بازی یا حوله‌ای را که سگتان در خانه زیاد از آن استفاده می‌کند همراه خود بیاورید و اجازه بدهید در دامپزشکی روی آن حوله بایستد یا دراز بکشد.
- اگر سگ شما دچار استرس شدید شده است از کارکنان کلینیک درخواست کنید در صورت امکان کمی آرام‌تر صحبت کنند و نور اتاق را کم کنند.
چهار. راهکارهای کاهش استرس سگ در ماشین
بسیاری از سگها به دلایل مختلف علاقه‌ای به ماشین‌سواری ندارند و در محیط ماشین دچار استرس می‌شوند. به‌عنوان‌مثال، اگر سگ شما قبلاً رها شده باشد ممکن است محیط ماشین این اضطراب را در او ایجاد کند که قرار است دوباره رها شود و تنها بماند. اگر تنها برای مراجعه به دامپزشکی یا آرایشگاه سگ را سوار ماشین می‌کنید بیزاری از مقصد نیز ممکن است باعث استرس سگ شما بشود. البته گاهی اوقات این استرس دلیل خاصی ندارد و بعضی سگها صرفاً ماشین را محیطی ترسناک و نامطلوب می‌دانند. بعضی از سگها، به‌خصوص سگ‌های کم‌سن‌وسال هم از حرکت ماشین حالت تهوع می‌گیرند. به‌طورکلی، ترس از ماشین، ترس از موقعیت ناشناس یا ماشین‌گرفتگی و حالت تهوع از عواملی هستند که در ایجاد اضطراب در سگ ها هنگام سفر با ماشین یا سایر وسایل نقلیه نقش دارند.
مقاومت به سوار شدن، نفس‌نفس‌زدن، ناله یا واق‌واق کردن، بی‌قراری، ریزش بیش از حد آب دهان، خمیازه کشیدن، لیس زدن دهان و بینی و لرزیدن یا رعشه گرفتن همگی از علائم استرس سگ در ماشین هستند. البته راهکارهایی برای کاهش استرس سگ در ماشین وجود دارند که شما می‌توانید با استفاده از آنها و سایر تمرینات هوشمندانه فضای ماشین را برای سگ خود دلنشین کنید:
- بهتر است اولین سفر سگتان با ماشین چندان طولانی نباشد؛ چه‌بهتر که ابتدا با ماشین در حالت پارک شده و خاموش آشنا بشود.
- هنگامی که سگتان داخل ماشین شد به او تشویقی بدهید و درهای ماشین را بلافاصله نبندید تا احساس گیر افتادن نکند.
- پس از اینکه رفیق مضطرب شما با فضای ماشین آشنا شد درها را ببندید، سپس موتور را روشن و بعد از چند ثانیه خاموش کنید.
- سپس مسافت کوتاهی را با ماشین طی کنید و فوراً به منزل برگردید و در مراحل بعد با شیب ملایم مسافت سفر را زیاد کنید.
- در همه‌ی این مراحل به سگ خود تشویقی بدهید و به او محبت کنید.
- بعضی سگها ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا به فضای ماشین و حرکت آن عادت کنند؛ اما اگر صبوری به خرج بدهید در نهایت شما و همدم دوست‌داشتنی‌تان می‌توانید در کنار یکدیگر از ماشین‌سواری لذت ببرید.
نژادهای سگ که بیشتر مستعد استرس گرفتن هستند
سگ‌های نژادهای مختلف هر کدام ممکن است با استرس مواجه شوند؛ اما بروز این حالت در بعضی نژادها بیشتر رایج است، از جمله:
- بردر کولی (Border Collie)
- اسپانیش واتر (Spanish Water Dog)
- لاگوتو رومانولو (Lagotto Romagnolo)
- لابرادور رتریور (Labrador Retriever)
- ژرمن شپرد (German Shepherd)
- جک راسل تریر (Jack Russell Terrier)
- بیچون فریز (Bichon Frisé)
- شپرد استرالیایی (Australian Shepherd)
- اشناوزر مینیاتوری (Miniature Schnauzer)
انواع داروی ضد استرس برای سگ
داروهای زیادی برای کاهش استرس سگ با تأثیر بلندمدت و کوتاه‌مدت وجود دارد که دامپزشک باتوجه‌به وضعیت و سابقه‌ی پزشکی سگ شما ممکن است یک یا چند مورد از آنها را تجویز کند. البته برای رفع استرس تنها درمان دارویی کافی نیست و مشاوره با یک دامپزشک یا متخصص رفتارشناسی حیوانات تأثیر بسیاری در سلامت سگ شما خواهد داشت. داروهایی که در این بخش معرفی می‌شوند توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای مصرف سگها مجاز شناخته شده‌اند؛ بااین‌حال، مجدداً تأکید می‌کنیم که از هرگونه مصرف خودسرانه‌ی دارو خودداری کنید و تنها در صورت تجویز دامپزشک از داروی ضد استرس سگ استفاده کنید.
-
آلپرازولام یا زاناکس:
این دارو به طور موقت برای سگ‌هایی تجویز می‌شود که در لحظه وحشت‌زده شده‌اند؛ به‌عنوان‌مثال، سگ‌هایی که به علت رعدوبرق استرس گرفته‌اند. آلپرازولام معمولاً برای مصرف کوتاه‌مدت تجویز می‌شود و اثر آن فوری و بلافاصله است. -
آمی‌تریپتیلین:
این داروی ضدافسردگی معمولاً برای موقعیت جدایی سگ از سرپرست خود یا به هنگام رفتار پرخاشگرانه تجویز می‌شود. مصرف این دارو برای سگ‌هایی که دیابت یا صرع دارند اکیداً ممنوع است؛ اثر آن نیز یک تا چهار هفته بعد از شروع مصرف مشاهده می‌شود. -
بوسپیرون:
این دارو معمولاً برای سگ‌هایی که دچار هراس و اضطراب اجتماعی می‌شوند تجویز می‌شود. حدود شش هفته طول می‌کشد تا بوسپیرون روی سگ اثر کند و برای مشکلات و موقعیت‌های بلندمدت مناسب است؛ نه استرس لحظه‌ای مانند ترس سگ از رعدوبرق. -
کلومیپرامین:
این داروی ضدافسردگی اولین دارویی است که برای درمان اضطراب جدایی در سگ مورد تأیید سازمان اف‌دی‌ای قرار گرفته است. کلومیپرامین معمولاً برای کاهش استرس سگ موقع جدا شدن از سرپرست خود، وضعیت استرس‌آور غیرمنتظره و به هنگام بی‌قراری و کج‌خلقی تجویز می‌شود. توجه داشته باشید که حداقل شش هفته طول می‌کشد تا اثر این دارو را ببینید و به‌هیچ‌وجه نباید مصرف آن را به طور ناگهانی قطع کنید. -
دکسمدتومیدین:
این دارو معمولاً برای تسکین درد و القای خواب در موقعیت‌های استرس‌آور ناگهانی، ترس از سروصدا و شلوغی محیط تجویز می‌شود. -
دیازپام:
این دارو برای برطرف کردن استرس کوتاه‌مدت و ترس و وحشت ناگهانی به علت صدای بلند و عوامل مشابه تجویز می‌شود و بهتر است 30 الی 60 دقیقه قبل از وقوع اتفاق به سگ خورانده شود. -
فلوکستین:
دامپزشکان معمولاً فلوکستین را هنگام استرس جدایی، پرخاشگری و رفتار غیرمنتظره و بی‌اختیار تجویز می‌کنند. حدود چهار الی شش هفته طول می‌کشد تا این دارو اثر کند. -
لورازپام:
این دارو که ظرف 30 دقیقه اثر می‌کند برای استرس به علت شرایط نامطلوب محیط، ترس و وحشت ناگهانی تجویز می‌شود. -
پاروکستین:
این دارو برای آرام کردن سگ در موارد اختلال اضطرابی و ترس از صدای بلند تجویز می‌شود. چهار تا شش هفته طول می‌کشد تا پاروکستین اثر خود را نشان بدهد و مصرف آن نباید به طور ناگهانی قطع شود. -
سرترالین:
این دارو برای رفع استرس سگها هنگام تجربه‌ی اضطراب جدایی، بی‌قراری، وحشت از رعدوبرق و پرخاشگری ناشی از ترس تجویز می‌شود. بین 2 تا 4 هفته طول می‌کشد تا سرترالین روی سگها اثر کند و باید طبق دستور دامپزشک مصرف شود.
خواندن این مطلب پیشنهاد می شود : آیا سگ ها و گربه ها خواب می بینند؛ نشانه های خواب دیدن حیوانات
کلام آخر
در این مقاله از «نشاط وت» به بررسی عوامل ایجاد استرس در سگ ها و علت بروز این استرس پرداختیم. همچنین چندین راهکار برای کاهش استرس سگ در خانه، هنگام ترک از منزل، ماشین و محیط دامپزشکی معرفی کردیم. امیدواریم راهکارهای ذکر شده به کاهش استرس در سگ شما کمک کنند. همچنین یادتان باشد که هنگام مواجهه با استرس این همدم مهربان، اول‌ازهمه آرامش خودتان را حفظ کنید؛ چرا که سگها می‌توانند اضطراب شما را احساس کنند و همین موضوع ممکن است استرس آنها را تشدید کند. این را هم فراموش نکنید که گاهی اوقات شما به‌تنهایی نمی‌توانید تمامی عواملی را که باعث استرس سگتان می‌شوند از بین ببرید و نباید برای این کار بیش از حد به خودتان فشار وارد کنید؛ بااین‌حال، به‌عنوان سرپرست این اعضای کوچک خانواده می‌توانید به کمک راهکارهای ذکر شده استرس آنها را مدیریت کنید.
در نهایت در نظر داشته باشید که گاهی اوقات ممکن است میزان استرس سگتان از حالت معمول بیشتر باشد و در این موارد باید حتماً از دامپزشک یا متخصص رفتارشناسی حیوانات کمک بگیرید. همچنین اگر سگ شما از دامپزشکی می‌ترسد می‌توانید برای سونوگرافی، رادیولوژی و اکوکاردیوگرافی حیوانات با خیال راحت به مراکز محل فعالیت سرکار خانم دکتر «مینا جعفربیگلو» متخصص رادیولوژی حیوانات مراجعه کنید؛ مطمئن باشید که ایشان در کمال آرامش و محبت با حیوان خانگی محبوب شما رفتار و برخورد خواهند کرد و تمام تلاش خود را برای کاهش استرس و آرام کردن او به کار خواهند بست.
ثبت نظر جدید